ĐỊA ĐIỂM TRẬN THẢM SÁT CỦA THỰC DÂN PHÁP TẠI KÊNH CÁI SẮN

Địa điểm trận thảm sát của thực dân Pháp tại kênh Cái Sắn tọa lạc ở ấp Xóm Mới, xã Biển Bạch, tỉnh Cà Mau

Ngày 12/4/1946, quân Pháp đưa một trung đội gồm có 7 tên Pháp và 23 tên lính Việt, Khmer vào đóng đồn tại Tân Bằng, lập hội tề làng như một xã hoàn chỉnh.

Pháp đóng đồn Tân Bằng ngay vị trí vùng sâu gần vùng căn cứ của ta, nằm chặng giữa khoảng chợ Thới Bình đi vào ngọn Cán Gáo – Thứ 11, gây trở ngại cho việc liên lạc của ta giữa vùng An Biên – Minh Lương – Thôn Bộ – Kỳ Giỏi. Vì vậy, đồn Tân Bằng là một trong những đồn Tây ở vùng Tam Tân Nhất Thới mà Chi bộ Thới Bình cùng Quân khu 9 hạ quyết tâm phải tiêu diệt.

Để đánh đồn Tân Bằng, Quân khu chịu trách nhiệm về lực lượng và vũ trang, Chi bộ Thới Bình có nhiệm vụ xây dựng cơ sở, đưa người vào đồn làm công tác địch vận. Được sự chi viện trực tiếp của phân đội Vệ quốc đoàn do đồng chí Phạm Hồng Thám chỉ huy. Đồng thời, tại địa phương ta chủ động xây dựng 2 cơ sở đưa vào hàng ngũ địch, dùng phương án “nội công, ngoại hiệp” nhằm tiêu diệt đồn Tân Bằng.

Để đánh đồn Tân Bằng, Quân khu chịu trách nhiệm về lực lượng và vũ trang, Chi bộ Thới Bình có nhiệm vụ xây dựng cơ sở, đưa người vào đồn làm công tác địch vận. Được sự chi viện trực tiếp của phân đội Vệ quốc đoàn do đồng chí Phạm Hồng Thám chỉ huy. Đồng thời, tại địa phương ta chủ động xây dựng 2 cơ sở đưa vào hàng ngũ địch, dùng phương án “nội công, ngoại hiệp” nhằm tiêu diệt đồn Tân Bằng.

Sáng ngày 21/9/1946, theo phương án đã bố trí, lực lượng vũ trang của ta đã thâm nhập được vào trung tâm đồn. Sau khoảng 15 phút ta đã hoàn toàn tiêu diệt được đồn, thu toàn bộ vũ khí, gồm: 30 súng và hơn 5.000 đạn, lựu đạn. Ta tuyệt đối an toàn, không ai bị thương kể cả dân quân. 

Trưa ngày 23/9/1946, sau thất bại của trận đánh tại đồn Tân Bằng thực dân Pháp cho lực lượng quân viễn chinh khoảng 100 tên từ Cà Mau đến khu vực Tân Bằng để càn quét. Đến vàm Cái Sắn, thực dân Pháp phát hiện xác của các tên lính Pháp chết trong trận đánh tại đồn Tân Bằng trôi đến đây, nên chúng đã nhận định Cái Sắn là căn cứ cách mạng của ta, cũng chính là nơi tổ chức đánh tiêu diệt đồn Tân Bằng. Để trả thù, thực dân Pháp nả đạn liên tục vào nhà dân, tiến hành càn quét xung quanh.

Trước tình hình đó, đồng bào ta quyết định đưa trẻ em, phụ nữ di tản, chỉ còn nam giới ở lại canh giữ. Thực dân Pháp đi dọc theo hai bờ kênh Cái Sắn, thuộc địa phận ấp Cái Sắn, xã Biển Bạch, đi đến đâu chúng đốt nhà đến đó, gặp người nào bắn chết ngay người đó. Bọn giặc đốt nhà và bắn giết liên tục cho đến 17 giờ mới rút quân. Trong trận thảm sát này thực dân Pháp đã sát hại 23 đồng bào, đốt toàn bộ nhà cửa từ đầu đến cuối vàm Cái Sắn.

Sau trận thảm sát, đồng bào ta trở về thì nhà cửa bị thiêu cháy, người thân cũng không còn. Các nạn nhân bị thực dân Pháp sát hại được đồng bào ta chôn cất nhưng lại không làm đám tang theo truyền thống của dân tộc vì sợ thực dân Pháp quay trở lại càn quét.

Sau trận thảm sát, quân và dân nơi đây càng quyết tâm chống giặc, kiên cường giữ đất, giữ làng, làm điểm tựa vững chắc cho phong trào cách mạng. Đây là một trong những sự kiện bi thương trong cuộc chiến chống Pháp của quân dân xã Biển Bạch Đông, huyện Thới Bình; đồng thời, cũng là minh chứng cho tội ác của chiến tranh. Thế hệ trẻ càng ý thức được phải trân trọng nền độc lập của dân tộc cũng như thêm yêu hòa bình.

Với ý nghĩa lịch sử tiêu biểu đó, ngày 07/11/2016, UBND tỉnh Cà Mau đã có Quyết định xếp hạng Địa điểm trận thảm sát của thực dân Pháp tại kênh Cái Sắn là Di tích Lịch sử cấp tỉnh.

video tìm hiểu về di tích

BẢN ĐỒ CHỈ ĐƯỜNG