Khu tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Khái tọa lạc tại ấp Cái Bát, Xã Nguyễn Việt Khái, tỉnh Cà Mau (trước đây là ấp Cái Bát, xã Tân Hưng Tây, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau).Khu tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Khái được xây dựng trên diện tích 1.138 m2, tại ngã ba kinh Ông Xe, gồm 02 khu vực bảo vệ: Khu vực bảo vệ I của di tích có diện tích 81m², có bia tưởng niệm và bậc cấp xung quanh bia; khu vực bảo vệ II của di tích gồm sân và hàng rào xung quanh bia, diện tích 144m2.
Đồng chí Nguyễn Việt Khái tên thật là Nguyễn Văn Huôi, sinh năm 1938, quê ở xã Tân Hưng Tây, huyện Phú Tân. Tham gia cách mạng năm 1954, phụ trách liên lạc và công tác thanh niên của xã. Năm 1960, đồng chí làm Đội trưởng Đội du kích ấp. Năm 1962, đồng chí được cấp trên giao nhiệm vụ chỉ huy toàn bộ lực lượng du kích xã Tân Hưng Tây.
Ngày 08/12/1962, khi được tin địch đổ quân đánh phá các khu vực Cái Bát, Rạch Chèo, lực lượng du kích và địa phương quân triển khai đánh địch. Đồng chí Nguyễn Việt Khái với 08 viên đạn súng carbine, đã bắn rơi 4 máy bay “Sâu Rọm” của địch. Một chiếc rơi tại Kinh Năm, một chiếc rơi tại đầu kinh Ông Xe, hai chiếc còn lại rơi ở Cỏ Xước.
Từ thực tiễn chiến công của đội du kích xã Tân Hưng Tây mà đại diện là đồng chí Nguyễn Việt Khái đã giải tỏa được tâm lý sợ chiến thuật “Trực thăng vận” của Mỹ và đã mở ra khả năng đánh bại chiến thuật “Phượng hoàng bay” của Mỹ, cổ vũ phong trào săn diệt trực thăng trong toàn tỉnh và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Từ đó, lực lượng vũ trang từ tỉnh đến huyện, xã, ấp đều ráo riết luyện tập bắn máy bay địch.
Ngày 31/10/1963, trong trận đánh đồn Vàm Cái Tàu, đồng chí Nguyễn Việt Khái đã anh dũng hy sinh, khi ấy, đồng chí là Trung đội trưởng Trung đội 3, Ðại đội Quyết Chiến, Tiểu đoàn U Minh 2.
Tại di tích, có các hoạt động điển hình như: Ngày giỗ của Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Khái (ngày 15/10 âm lịch), Ngày thương binh liệt sĩ (27/7), các hoạt động về nguồn của Đoàn thanh niên và Cựu Chiến binh và các hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống của các sở, ban, ngành cấp xã, tỉnh.
Khu Tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Khái là địa điểm ghi nhận chiến công của đồng chí Nguyễn Việt Khái bắn rơi máy bay địch. Đồng thời, đây còn là nơi thể hiện tấm lòng tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với vị anh hùng đã hy sinh vì quê hương, đất nước.
Thông qua các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di tích, sẽ góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau hiểu sâu hơn về tấm gương chiến đấu và phẩm chất cách mạng tốt đẹp của đồng chí Nguyễn Việt Khái và đội du kích xã Tân Hưng Tây anh hùng.
Khu tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Nguyễn Việt Khái được Chủ tịch UBND tỉnh ký quyết định xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh ngày 09/6/2021.
BẢN ĐỒ CHỈ ĐƯỜNG