TRẬN ĐÁNH BAO VÂY BỨT RÚT CHI KHU NĂM CĂN
TRẬN ĐÁNH BAO VÂY BỨT RÚT CHI KHU NĂM CĂN
Trận đánh bao vây bức rút Chi khu Năm Căn, năm 1968 có địa điểm tại xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau.
Chi khu Năm Căn án ngữ tại ngã 3 sông Cửa Lớn (sông Năm Căn) và sông Cái Nai (kênh Tắc), được Mỹ - Diệm xây dựng kiên cố vào năm 1956. Đây là cứ điểm quan trọng của địch trong việc phong toả tuyến đường thủy huyết mạch của ta, chia cắt và cô lập lực lượng ta ở vùng căn cứ cách mạng Đất Mũi, kiểm soát các hoạt động của Trung đoàn 962 trong việc vận chuyển quân sự thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển.
Để thực hiện bao vây bức rút Chi khu Năm Căn, Huyện ủy đã thành lập Ban Chỉ huy tiền phương. Huyện đội phân công lực lượng thực hiện bao vây bức rút Chi khu Năm Căn gồm có: Trung đội Bộ binh; Trung đội Pháo binh; Trung đội Phòng không và 01 phân đội trinh sát đặc công. Bộ đội huyện, du kích các xã hợp đồng chiến đấu, luân phiên chốt giữ các mũi chiến hào. Các ngành, đoàn thể cấp huyện, các xã huy động luân phiên hàng ngàn lượt dân công cùng bộ đội đào chiến hào, công sự và xây dựng lán trại, trạm cứu thương, kho dã chiến để bao vây tấn công địch. Các mẹ và chị em phụ nữ được huy động làm công tác bảo đảm hậu cần, tiếp tế, cứu thương. Công tác chuẩn bị về vũ khí, đạn dược và lương thực, thực phẩm được nhanh chóng chuyển ra tiền tuyến với khẩu hiệu “Tất cả để chiến thắng!”, “Tất cả để giải phóng Năm Căn!”.
Theo kế hoạch đã thống nhất, đêm 30 rạng sáng ngày 31/01/1968, quân dân ta đồng loạt tổng tiến công và nổi dậy trên 03 vùng đô thị, nông thôn, miền núi và khắp các chiến trường toàn miền Nam. Tại Cà Mau, các lực lượng vũ trang đồng loạt tiến công vào thị xã, trị trấn và một số cứ điểm quận lỵ quan trọng trong tỉnh.
Tại huyện Duyên Hải, các mũi chiến hào thực hiện bao vây Chi khu Năm Căn: Mũi hướng Đông do xã Năm Căn phụ trách; mũi hướng Tây do xã Tân Ân và Nguyễn Huân phụ trách; mũi hướng Nam do xã Viên an phụ trách. Ta cắt đứt mọi con đường tiếp tế của địch. Đồng thời, tăng cường bao vây, pháo kích, bắn tỉa, ghìm địch suốt ngày đêm trong công sự làm cho địch thương vong ngày càng nhiều, thiếu lương thực, thực phẩm, nước uống, tinh thần binh lính địch hoang mang cao độ.
Đến ngày 18/4/1968, sau ba tháng bao vây đánh lấn Chi khu Năm Căn, quân dân huyện Duyên Hải đã kiên cường bám trụ, tác chiến hàng chục trận lớn nhỏ, bức rút đồn Ông Quyến, tiêu diệt 02 đồn kinh Xáng Cụt và đồn Cầu Sắt, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 200 tên địch, thu hơn 100 súng các loại và quân trang, quân dụng. Ta hy sinh 26 đồng chí, bị thương 34 đồng chí. Huyện Duyên Hải được hoàn toàn giải phóng, Chi khu Năm Căn bị san bằng.
Thắng lợi của trận bao vây bức rút Chi khu Năm Căn - một căn cứ quân sự vô cùng quan trọng của địch nơi vùng đất cuối trời Tổ quốc, giải phóng hoàn toàn huyện Duyên Hải, góp phần quan trọng vào chiến công của quân dân Cà Mau trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Qua trận đánh bao vây bức rút Chi khu Năm Căn, năm 1968 đã thể hiện tinh thần triệt để cách mạng, chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh cấp trên, phối hợp chiến đấu, đồng loạt tiến công địch, sự nỗ lực quyết tâm vượt bậc, tinh thần quyết chiến quyết thắng của Đảng bộ, quân và dân huyện Duyên Hải. Thực hiện chủ trương tổng tiến công và nổi dậy của tỉnh, huyện đã thực hiện tốt công tác binh vận, dân vận, vận dụng khéo léo đường lối chiến tranh Nhân dân, tự lực giải phóng huyện góp phần vào thắng lợi chung của tỉnh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Với chiến thuật chiến tranh du kích Nhân dân kết hợp với binh vận, quân dân huyện Duyên Hải đã nổi dậy đánh lấn bao vây bức rút giải phóng Chi khu Năm Căn, góp phần giải phóng huyện Duyên Hải, cũng là huyện được giải phóng đầu tiên của Cà Mau vào năm 1968. Chiến thắng này giúp ta lưu thông tuyến đường thủy quan trọng trên sông Cửa Lớn (sông Năm Căn), mở rộng vùng hoạt động cách mạng, tạo điều kiện thuận lợi cho Trung đoàn 962 thực hiện các hoạt động tiếp nhận vũ khí được vận chuyển từ tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển, bảo quản, vận chuyển vũ khí cho chiến trường, góp phần quan trọng cho các chiến thắng của quân dân ta ở khu vực Tây Nam Bộ.
Di tích hiện nay chưa có công trình ghi dấu sự kiện, địa điểm Di tích Trận đánh bao vây bức rút Chi khu Năm Căn, năm 1968 nằm trong Khu quy hoạch tượng đài Khởi nghĩa Hòn Khoai của huyện Năm Căn.
Ngày 21/9/2023, Chủ tịch UBND tỉnh đã ký Quyết định số 1691/QĐ-UBND về việc xếp hạng Trận đánh bao vây bức rút Chi khu Năm Căn, năm 1968 là di tích lịch sử cấp tỉnh.
BẢN ĐỒ CHỈ ĐƯỜNG