Đền thờ 10 Anh hùng liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai, tọa lạc tại khóm 6, phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau. Đền thờ 10 Anh hùng liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai có diện tích hơn 8.000 m², gồm các hạng mục: Hồ nước, mô hình đảo Hòn Khoai thu nhỏ, đền thờ, nhà che mộ, nhà quản lý,…với tổng mức đầu tư 40,5 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh. Trong đó, riêng hạng mục nâng cấp mộ và xây mới đền thờ được thực hiện trên diện tích 563,5 m², chiều cao công trình 10,28 m, với mức đầu tư trên 09 tỷ đồng.
Ngày 13/12/1940, Phan Ngọc Hiển lãnh đạo khởi nghĩa Hòn Khoai giành thắng lợi. Cuộc khởi nghĩa kết thúc nhanh gọn, tên xếp đảo Ô-li-vi-ê bị tiêu diệt, ta làm chủ hoàn toàn Hòn Khoai.
Sau chiến thắng Hòn Khoai, địch ra sức phản kích, truy bắt cán bộ, chiến sĩ cách mạng, trả thù man rợ, hòng đè bẹp tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh của nhân dân trong tỉnh. Ngày 22/12/1940, sau các ngày đêm băng rừng, vượt sông, chịu đói, chịu khát, các đồng chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai bị địch vây bắt tại bãi Khai Long.
Sau hơn 6 tháng giam cầm, tra tấn dã man, sáng ngày 12/7/1941, thực dân Pháp đem 08 chiến sĩ trực tiếp khởi nghĩa Hòn Khoai gồm Phan Ngọc Hiển, Đỗ Văn Sến, Nguyễn Văn Đắc, Nguyễn Văn Cự, Đỗ Văn Biên, Nguyễn Văn Cẩn, Ngô Kinh Luân, Nguyễn Văn Đình, cùng 2 đồng chí Lê Tồn Khuyên thuộc Chi bộ thị trấn Cà Mau và đồng chí Quách Văn Phẩm, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy ra hành quyết tại Sân vận động thị trấn Cà Mau. Tất cả 10 thi thể của các đồng chí khởi nghĩa Hòn Khoai được bọn giặc Pháp cùng chôn chung một hố (nhân dân còn gọi là mả 10 người).
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau đầu tư xây dựng Nghĩa trang để tưởng nhớ công lao của 10 liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai. Đồng thời, quyết định chọn ngày 13/12/1940 làm ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.
Ngày 06/4/2011, Nghĩa trang 10 liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai được UBND tỉnh Cà Mau công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
Sau một thời gian, Nghĩa trang 10 liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai bị xuống cấp, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Cà Mau quyết định đầu tư xây dựng, nâng cấp và đổi tên thành Đền thờ 10 anh hùng liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai để nhân dân xa đến thăm viếng, khói hương cho vong linh các anh hùng liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai.
Ngày 13/12/2018, khánh thành Đền thờ 10 anh hùng liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai, nhân dịp nhân kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau (13/12/1940 – 13/12/2018).
Đây là công trình văn hóa, lịch sử, nhằm ghi công, tưởng nhớ các anh hùng, liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, là tâm nguyện thiết tha của đông đảo đồng chí, đồng đội, của cán bộ, đảng viên và nhân dân tỉnh Cà Mau. Đây còn là địa chỉ để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ; tri ân, tôn vinh những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Đồng thời, tạo điều kiện để các tầng lớp nhân dân đến viếng thăm, hương khói cho vong linh 10 anh hùng liệt sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai và tìm hiểu về lịch sử cũng như tầm vóc vĩ đại của cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai.
BẢN ĐỒ CHỈ ĐƯỜNG